|
Tuesday, 06 February 2007 |
|
Köpeklerde abdomenin(karının) dıştan palpasyonu(elle muayenesi) ile gebelik tanısı mümkündür. Ancak köpeğin büyüklüğü, beslenme durumu, palpasyona gösterdiği tepki, idrar kesesi ve barsakların dolu olması, muayenenin yapıldığı gebelik dönemi ve uterus’un(rahim) içindeki yavruların sayısı, muayeneyi yapan hekim’in tecrübesi tanıyı etkileyebilmektedir. Bu nedenle abdominal palpasyon yapılacak köpeklerin aç getirilmesi gebelik bulgularının daha net hissedilmesini sağlayacaktır.
a) Köpeklerde çiftleşme sonrası en erken 19-20. günde ultrasonografi ile gebelik tanısı yapılabilir. Gebelikle ilgili olarak ilk olumlu belirti iç çapı yaklaşık 10x20 mm kadar olan ard arda dizilmiş, yuvarlak, lumeni siyah ve duvarı koyu gri renkte olan vezikül’lerin görülmesidir. Köpeklerde 25. günden itibaren embriyo, siyah renkli vezikül’ün içerisinde grimsi beyaz renkte hareketli olarak izlenebilir. Gebeliğin 25 - 30. günlerinden sonra fötüs’lerin kalp atımları görülebilir. Otuzuncu günde fötal vezikül’ler silindirik olup, iç çapı 20x40 mm kadardır. Aynı zamanda embriyoların oksipital eklemle birinci kuyruk omuru arası uzunluğu 20-25 mm dir. Otuzbeş - kırkıncı günden itibaren fötal iç organlar ayırt edilir ve kırkbeşinci günden sonra kemiklerde kalsifikasyon artması sebebiyle iskelet sistemi farkedilebilir.
Tablo : Orta boy(15-20 kg) Gebe Köpekte Ultrasonografik Muayenede Ölçülebilen Bazı Paremetrelere Ait Ortalama Değerler Gebelik günleri | Fötal kese çapı (mm) | Oksipital eklem - Birinci kuyruk omuru arası uzunluğu (mm) | Vücut çapı (mm) | Kafa çapı (mm) | İntercostal aralık (mm) | Kalp çapı (mm) | 20 | 10x20 | | | | | | 25 | 15x25 | | 4 | 5 | | | 30 | 20x40 | 20-25 | 8 | 7,5 | | 2,5 | 35 | 20x58 | 30-40 | 14 | 10 | 2 | 4 | 40 | 38x80 | 50-60 | 18 | 13 | 2,5 | 6 | 45 | 40x100 | 80-90 | 24 | 17,5 | 3 | 8 | 50 | 45x130 | 105-110 | 30 | 21 | 3,2 | 11 | 55 | | 125-145 | 36 | 24 | 3,5 | 13 | 60 | | 135-165 | 43 | 27,5 | 4 | 16 | 65 | | | >45 | >30 | >5 | >16,5 |
Köpek ve kedilerde ultrason ile gebelik tanısı yapılırken; Yanlışlıkla gebe tanısı konulmasının en önemli sebebi idrar kesesinin uterus veya fötal kese ile karıştırılmasından ya da bazı köpeklerde muayeneden sonra fötal rezorbsiyon’un şekillenmesinden kaynaklanmaktadır. Buna karşılık gebe hayvanların da yanlışlıkla olumsuz tanısı ise gebeliğin 23. günden küçük olmasına, fötüs’lerin barsaklardaki içerik ya da gaz tarafından örtülmesine veya hayvanın fazla şişman ve yağlı olmasına bağlıdır. b) Röntgen ile Gebelik Tanısı: Küçük baş evcil hayvanlarda ve özellikle karnivorlarda gebelik tanısı amacıyla sıkça başvurulan bir yöntemdir. Ventro - dorsal veya lateral abdomen röntgen çekimlerinde uterus’ta meydana gelen değişiklikler ve fötal iskelet sistemi araştırılmalıdır. Köpeklerde gebeliğin 25. gününden itibaren yapılan çekimlerde uterus lobuler bir yapı halinde görülür. Ancak pyometra olgularında da lobuler bir görünüm alındığından bunu erken gebelik ile karıştırmamak gerekir. Ayrıca otuzbeşinci günden önce organogenezis henüz devam ettiğinden bu dönemde alınan radyografilerin yavrulara zarar verebileceği unutulmamalıdır. Radyografi ile güvenilir teşhis köpeklerde 45. günden itibaren yavruların kafa kemikleri ve 49. günden sonra da tüm iskelet sisteminin görülmesiyle yapılabilir. Kedilerde röntgen ile gebelik tanısı en erken 17 - 21. günler arasında lobuler yapıdaki uterus’un görülmesiyle yapılır. Ancak bu yöntemle gebeliği belirlemek için en uygun zaman 38 - 40. günden sonra olup, alınan radyografilerde fötal iskelet sistemi kolayca görülebilir. |
