Obezite kedi ve köpekler arasında görülen en önemli beslenme bozukluğudur. Araştırmalar, veteriner kliniklerine muayeneye gelen evcil hayvanların % 25’inin fazla kilolu olduğunun belirlendiğini göstermektedir.

        Fazla kilolar, evcil hayvanları kalp ve damar, solunum ve iskelet sistemlerini de içeren belirli sağlık problemleri sebebiyle riske sokar. Önemli olan, obezitenin sinyallerinin nasıl fark edileceğini bilmek ve doğru hareket etmektir. Ancak çok daha önemlisi, evcil hayvanları nasıl iyi vücut kondisyonunda tutacağımızı bilerek başlamaktır ki böylece obezitenin gelişmesini ilk başta önleyebilelim.

Obezitenin Tanımı
        Vücutta ideal vücut ağırlığından %20 ya da daha fazla, aşırı yağ birikimine sahip hayvanlara “obez” denir. Kilo alımı, evcil hayvanların kullandıklarından daha çok kalori aldıkları zaman gerçekleşir. Bu kilolar alınan ve kullanılan enerjinin büyüklük farkına göre yavaş, kademeli ya da hızla oluşabilir.

Obezitenin Nedenleri
Obezitenin nedenleri üç kategoriye ayrılır:
•    Uygun olmayan gıda
•    Genetik yatkınlık
•    Hormonal bozukluklar

Gıda
        Bu kategori gıda şeklinde adlandırılmasına rağmen, obezite daha doğru bir deyişle, evcil hayvanın uygun olmayan şekilde beslenmesine ve egzersizine mal edilmelidir. Yukarıda belirtildiği gibi kilo alımı, evcil hayvanın kullandığından daha çok kalori almasının bir sonucudur. Alınan kalori harcanan kaloriye eşit olduğunda, evcil hayvanınız vücut ağırlığını korur. Eğer alınan kalori harcanan kaloriyi aşarsa, petiniz kilo alacaktır. Sonuç olarak, evcil hayvanınız kilolu ise kilosunu uygulanabilecek iki yol vardır: Birincisi, daha az kalori ile beslemek ve ikincisi, evcil hayvanın kullandığı kalori miktarını, yaptığı egzersiz miktarını çoğaltarak arttırmaktır. Bu, hayvanın aldığı mama miktarını azaltmak ve evcil hayvanla yapılan yürüyüş ve oyun oynama zamanını arttırmak demektir.

Endokrin Dengesizliği
        Evcil hayvanlarda hormon dengelerini etkileyen hastalıklar obezitenin gelişimine katkıda bulunurlar. Tiroid ve Hipofiz bezinin görevini yapmaması buna dahildir. Ayrıca, kısırlaştırma evcil hayvanların hormonal dengesini değiştirir, bazen azalan aktiviteye ve metabolizmada değişikliklere sebep olur. Bu faktörler obeziteye katkıda bulunurlar ve dikkatle kontrol edilen gıda alımı ve evcil hayvanlar için egzersiz ihtiyacını artırırlar.


Obeziteyi Fark Etmek
        Kedi ve köpeklerin vücut kondisyonunu değerlendirmek için iyi bir metot, evcil  hayvanınızın vücudunu gözlemlemek ve hissetmektir. Evcil hayvanın vücut kondisyonu mutlaka belirlenmelidir. Eğer değerlendirmeler periyodik olarak tekrar edilirse bu yol en yararlısıdır. Verilen mama miktarını ve petinizin iyi vücut kondisyonunu korumak için gereken egzersizini, evcil hayvan sahibinin sürekli olarak ayarlamasına izin verir. Veteriner, evcil hayvanın kesin vücut kondisyonunu belirlemede yardım sağlayabilir.

Kilo Kontrolü Direktifleri
        Aşırı kilo almayı önlemek, evcil hayvanlarda kilo kontrolü için en iyi yaklaşımdır. Evcil hayvanınız bir kere ekstra kilo aldıktan sonra kilo verdirmeyi başarmak çok daha zordur. Fazla kilolu olma riski taşıyan evcil hayvanlarda veya ekstra kilosu olan hayvanlarda aşağıdaki direktiflerden bir ya da bir kaçına başvurulabilir:
<!--[if !supportLineBreakNewLine]-->
<!--[endif]-->

1. Yemek artıkları vermeyi azaltın ya da hiç vermeyin. Bunlar çoğu kez aşırı kilo alımına katkıda bulunan yüksek yağ ve kalori içerir.
2. Tam ve dengelenmiş mevcut mama miktarını (Hazır mama) azaltın. Bu mamaların en önemli avantajlarından birisi miktarlarının kolayca ayarlanabilir olmasıdır. Evcil hayvanınıza mamasını ölçerek (Ölçek kullanarak) vermek en doğrusudur. Bu, verilen mama miktarının tutarlı olmasına yardımcı olur ve mama kabında ekstra mama kalmayacağı için de bu mamanın atılması engellenmiş olur.
3. Evcil hayvanınızın yaptığı egzersiz miktarını arttırın. Bu köpeğinizle daha sık yürüyüş yapmak veya oyun oynamak anlamına gelir. Kediler içinse; kedi sahibi kedisinin aktivitesini arttırmanın bir yolu olarak onu egzersize teşvik etmek zorunda kalabilir.
4. Düşük kalorili bir mamaya geçmeyi düşünün. Bu ürünlerin tipik olarak yağ oranı düşük, lif oranı yüksektir. Bu durum kedinin sahibine, alınan kalori miktarını azaltırken uygun miktarda mama vermeye devam etmesine izin verir.
5. Kilo azaltıcı bir programa başlamadan veteriner hekiminize danışın. Veteriner hekim her evcil hayvan için kilo vermeye yönelik bir beslenme programı düzenleyebilir, belirli kendine has problemleri teşhis etmekte yardımcı olabilir ve alternatif öneriler sunabilir. Ayrıca, petinizin ağırlığının süreç içinde periyodik olarak izlenmesine yardımcı olur.

Veteriner Hekim Bülent DÖLEN (Ailem ve Ben Dergisi nde  2005 yılında yayınlanmıştır)