Köpeklerin Beslenmesi

Bu ayki yazımda sizlere Av köpeği beslemenin püf noktalarından ve yapılan bazı hatalardan bahsetmeye çalışacağım. Bildiğiniz üzere av köpekleri İş köpekleridir yani bir işi yapmak üzere edinilen,bakılan ve beslenen köpeklerdir. Av köpeklerini her zaman sporculara benzetmişimdir. Aktif, bedensel aktiviteleri üst düzeyde ve ava gittiklerinde her zaman formda olmaları gereken sporculardır. Köpek besleme pratiğinde kitaplarda veya internet ortamında paylaşılan bilgilerde çoğu zaman yapılan yanlış av köpeklerinin bu sporcu yönünün unutulmasıdır. Av köpekleri de sanki bağlı duran bekçi köpekleri veya ev içinde sınırlı egzersize sahip ev köpekleri gibi değerlendirilmekte ve bunun sonucunda da hatalı bselemeye bağlı sorunlar ortaya çıkmaktadır. Hepimiz biliriz av dönemi geldiğinde köpeklerde bir zayıflama söz konusudur. Tüm avcılar bu durumu ava sık gitmekten olduğunu bilirler hatta bu durumla gururlanan avcılar bile gördüğümü belirtmeliyim. Aslında sorun avcının köpeğini av dönemindeki ihtiyaçlarını göz önünde tutmadan normal dönemde besler gibi beslemesidir.

Av köpeklerinin beslenmesini iki temel döneme ayırabiliriz.
1) Av dönemi
2) Av dönemi harici zamanlar

Bu iki dönem arasındaki en belirgin fark, fiziksel aktivitenin yoğunluğu farkıdır. Av döneminde en azından haftada bir yüksek aktiviteye sahip bir köpeğin hele ki 2-3 gün ava gidiyorsa bedensel ihtiyaçlarını normal gıdaları ile almasını beklemek yanlış olacaktır. Av döneminde olabildiğince proteini yüksek ve köpeğinizin enerji ihtiyacını karşılayacak gıdalarla beslemek size ve köpeğinize her zaman pozitif bir durum olarak yansıyacaktır. Aynı şekilde av dönemi haricinde ise günlük minumum ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde beslemek ve mümkün oldukça egzersiz ile köpeğinizin kondüsyon durumunu korumanız gereklidir. Burada köpeklerimizi ne ile besleyeceğimiz sorunu ortaya çıkıyor. Son yıllarda artan talebe paralel olarak ülkemizdeki yem fabrikaları köpek yemleri üretmeye başlamıştır. Pek çoğu da kuru mamalara oranla oldukça ucuz olan bu yemler avcı arkadaşlar arasında hızla kullanılmaya başlanmış ancak pek çoğundaki üretim hataları veya av köpeklerinin ihtiyaçlarını karşılayamaması nedeniyle avcı dostlardan pek çok şikayetler iletilmiştir.                             

Peki köpeklerimize mama seçerken neye dikkat edeceğiz? Ya da köpeklerimizi mama ile beslemek zorunda mıyız?

Öncelikle ikinci sorudan başlarsak elbette mama ile beslemek zorunda değiliz. Kuru mamalar her zaman belirttiğim gibi köpek sahiplerinin kullanım kolaylığı için geliştirilmiş dengeli besinlerdir. Köpek beslemede eper siz ev dieti dediğimiz ev yemekleri ile besleyebilirim ben köpeğimi diyorsanız mama vermenize gerek yoktur. Ancak burada önemli bir durum söz konusudur. Ev yemeği dieti derken köpeğiniz için kasaptan marketten kemik alıp haşlayıp suyuna ekmek doğramak değildir bahsettiğimiz yöntem. Köpekler her ne kadar etçil hayvanlar olsalar da bizler köpeklerimizi bitkisel kaynaklı gıdalarla da beslemeliyiz. Sürekli hayvansal protein içeriği ile beslenen hayvanlarda böbrek yetmezliklerinin gelişimi riski her zaman yüksektir. Hazır kuru mamaların içeriklerine bakarsanız pirinç, soya, mısır gibi bitkisel kaynaklı besin maddelerinin de olduğunu görürsünüz. Peki ev yemeği dieti dediğimiz olgu nedir? Burada da önünüze iki seçenek çıkıyor. Birincisi köpeğinizi aile ferdi olarak görüp o gün evinizdeki yemeği (aşırı tuzlu ve baharatlı olmamak şartı ile) köpeğinizin gıdası olarak ona vermek. Bu yemek kurufasulye de olur, ıspanak ta tavuk bonfile de…. İkinci seçenek ise köpeğiniz için ev dieti hazırlamak ki patates, pirinç, havuç, çeşitli sebzeler, tavuk eti, kılçıksız balık eti gibi hayvansal ve bitkisel besin kaynaklarını karıştırıp köpeğiniz için özel yemek hazırlamanızdır.
Hepinizin fark ettiği gibi hazır kuru mamalar sizi tüm bu zahmetlerden kurtarmak için üretilmiş ticari ürünlerdir. Hazır mama kullanımında belirleyici olan etken ise maalesef fiyatlar olmaktadır. Bu son derece yanlış ve hatalı bir durumdur. Ucuz kalitesiz bir mama ile köpeğinizin midesini ve barsaklarını doldurmak ne size ne de köpeğinize fayda sağlamaktadır. Peki kaliteli mamalar illa en pahalı olanlar mıdır? Hayır asla değil. Elbette profesyonel üst düzey mamalar pahalıdır ancak orta kalite dediğimiz ya da piyasaysa yeni giren üst düzey mamaların fiyatları gayet uygun olabilmektedir. Peki bir mamanın iyi olup olmadığını nasıl anlarız? Mamaların kalitesini belirleyen en önemli faktör köpeğin yediği mama miktarı ile dışkı miktarı arasındaki farktır. Kabaca sizin köpeğinizi günlük 400 gr mama yiyip 350 gr. Dışkılıyorsa bunun anlamı mamanın sadece 50 gr.ı köpeğinizin vücudunda kalmıştır. Kalitesiz mamalarla beslendikten sonra genelde kötü kokulu ve aşırı derecede dışkılayan köpekleriniz mutlaka olmuştur. Ayrıca uzun dönemde köpeğinizin tüy yapısında değişiklikler, kepeklenmeler veya tüy dökülmesi gibi belirtiler kalitesiz mamalar neticesinde ortaya çıkacaktır. Tüm bunlardan kaçınmak ve gözünüz gibi baktığınız köpeklerinize herhangi bir zarar gelmemesi açısından Veteriner Hekiminiz ile her zaman dialog içinde olmalısınız. Onun yönlendirmesi ile mama seçiminizi yapın. Kulaktan dolma bilgiler ile Ahmet X mamayı vermiş memnunmuş ben de alıp deneyeyim gibi deneme yanılma metodları ile özellikle av döneminde en yakın av arkadaşınız ve partnerinizi risk altına sokmayın. Ben veteriner hekim olarak kendi hastalarıma ne yaparlarsa yapsınlar büyük hiper marketlerden mama almamalarını tavsiye ediyorum. Çünkü maalesef oralarda satılan ekonomik sınıf mamaların kalitesi son derece düşük ve yararsızdırlar. Av döneminin yoğunlaştığı zamanlarda mutlaka mamanın içeriği en az %26 protein ve %17 yağ içermelidir. Bunun altında değerlere sahip mamalar köpeğinizin ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kalırlar. Tabii burada bahsettiğim yetişkin köpeklerdir. Yavru köpeklerin beslemesi son derece ayrı ve ekstra önem ve özen isteyen bir durumdur. Köpeğinizin ırkına göre 12 ila 18 aylık yaşa kadar onları yavru olarak görmeli ve gelişimlerinin aksamaması için daha da özenle beslemelisiniz. Burada ticari mama isimleri vermem doğru olmaz ancak hekiminize danıştığınızda o size yardımcı olacaktır. Elindeki en ucuz mamayı bana ayır diyen avcı dostlarıma ben genelde bakkaldan bir ekmek alır veririm şaka ile karışık zira en ucuz mamalar genellikle ekmekten bile daha kötü besin içeriklerine sahiptir. Köpeklerimizin bizler için ne denli önemli olduğunu hepimiz bilmekteyiz o yüzden nasıl ki sağlık durumları, aşıları ile ilgileniyorsak beslenmeleri ile de o şekilde ilgilenmeliyiz.

Dr.Serhat TORUN
İç Hastalıkları Uzmanı
Veteriner Hekimi